Datownik Regionalny

KSIĄŻNICY BESKIDZKIEJ

2 Luty

Imieniny

Jagody
Kornela
Marii
Mirosława

Luty
2

Dziś jest: 153 dzień roku

Wydarzyło się

1893 – założono organizację turystyczną Beskidenverein

1908 – pierwsze wejście narciarskie na Diablak studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego: Władysława Pawlicy i Walerego Goetla

1945 – działania frontowe na terenie Bestwiny

1954 – siostry zakonne Kanoniczki Ducha Świętego przybyły do Porąbki

1970 – jubileusz 15-lecia Chóru Mieszanego im. S. Moniuszki działającego przy Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach

1976 – obchody Dnia Handlowca w Bielsku-Białej

1985 – parafia w Przyłękowie została erygowana przez metropolitę kard. Franciszka Macharskiego

1997 kościół pw. św. Wawrzyńca i św. Kazimierza Królewicza w Rajczy podniesiono do rangi sanktuarium maryjnego

1998 – wznowiono działalność kina Beskid w Szczyrku; obiekt zmodernizowano na 106 miejsc

2013 – V Jubileuszowy Finał Turnieju Halowego Bosco Cup, w którym rywalizowały drużyny ministrantów powiatu bielskiego

2019 – XV Impresje Taneczne w Domu Kultury w Hałcnowie

Urodzili się

1863Józef Londzin – ur. w Zabrzegu (zm. 21 kwietnia 1929 w Cieszynie); ksiądz, polski działacz narodowy, pisarz. Poseł do parlamentu austriackiego (1907–18). Współtwórca i jeden z przewodniczących Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego (1918–20). Poseł do Sejmu Ustawodawczego RP (1919) i senator RP (1928). W latach 1927–28 burmistrz Cieszyna. Założyciel Pol. Tow. Ludoznawczego. (inna data ur. 3 lutego)

1889Marian Antoni Ruzamski – ur. w Lipniku, ob. dzielnica Bielska-Białej (zg. 8 marca 1945 w obozie koncentracyjnym Bergen-Belsen); malarz, literat. Uczeń m.in. Jacka Malczewskiego. Asystent na wydziale architektury Politechniki Lwowskiej. Tworzył pejzaże i portrety oraz fraszki i wiersze satyryczne. Przyjaciel Zegadłowicza, korespondował z Tuwimem i Boy-Żeleńskim.

1915Karol Stryja – ur. w Cieszynie (zm. 31 stycznia 1998 w Katowicach); dyrygent, kompozytor, pedagog. Pomysłodawca Międzynarodowego Konkursu Dyrygenckiego im. Grzegorza Fitelberga. Laureat Nagrody im. Wojciecha Korfantego (1998, pośmiertnie).

1922Janina Widuchowska – ur. w Oświęcimiu (zm.18 listopada 1995 w Bielsku-Białej); aktorka. Grała na scenie Tow. Przyjaciół Teatru w Bielsku (w latach 30.) oraz Teatrze Polskim (1950–86).

1924Alojzy Mol – ur. w Mysłowicach-Wesołej (zm. 8 stycznia 2007); montażysta filmowy. Od 1950 w Bielskim Studiu Filmów Rysunkowych jako montażysta obrazu i dźwięku (własne efekty).

1925Marian Kowalczyk – ur. w Rzeszowie; organizator amatorskiego ruchu muzycznego w Zygodowicach. Kierownik orkiestry dętej.

1926Marian Wantoła – ur. w Bielsku-Białej (zm. 1 stycznia 2013 w Wilkowicach); rysownik, twórca filmów animowanych. Od 1951 pracował w Studiu Filmów Rysunkowych. Najstarszy w Polsce animator z najdłuższym stażem pracy w zawodzie.

1933Feliks Wieczorek – ur. w Żywcu Sporyszu (zm. 19 maja 1981 w Rajczy?); nauczyciel  SP nr 1 w Rajczy. Współorganizator Rajdu Chłopskiego w Rajczy i zimowych igrzysk harcerskich w Zwardoniu. Działacz harcerski.

1935Józef Kania – ur. w Cięcinie (zm. 11 września 1972 w Żywcu); nauczyciel. Kierownik szkoły w Cięcinie Górnej od 1960. Rozbudował szkołę i uporządkował zaplecze. Radny, inicjator elektryfikacji przysiółków Cięciny, regulacji potoku Cięcinka.

1948Kazimierz Raszka – dziennikarz. Redaktor „Głosu Ziemi Cieszyńskiej”. Zajmował się historią ruchu młodzieżowego, zespołami regionalnymi i twórcami ludowymi.

1984Anna Jurkiewicz – ur. w Oświęcimiu; łyżwiarka figurowa, olimpijka. Zawodniczka UKŁF Unia Oświęcim (od 1990). Pierwsza reprezentantka Polski zakwalifikowana do finału cyklu GPJ (1999). Uczestniczka igrzysk olimpijskich w Vancouver (2010).

Zmarli

1895Albrecht Fryderyk Habsburg – zm. w Arco (ur. 3 sierpnia 1817 w Wiedniu); książę cieszyński (1847–95). Austriacki książę, generał feldmarszałek. Właściciel dworu starostów lipnickich (od 1885 własność Zgromadzenia Córek Bożej Miłości). Założyciel browaru w Żywcu.

1915Józef Zaleski – zm. w Cieszynie (ur. 3 lipca 1850 we Włodawie); lekarz, publicysta. Działacz Tow. Rolniczego. W 1889 osiadł w Puńcowie i stworzył wzorcowe gospodarstwo rolne. Hodował gołębie, co było nowością na Śląsku Ciesz. Popularyzator oświaty rolniczej oraz cieszyńskiego piśmiennictwa. Autor m.in. Ondraszka („Dz. Cieszyński” 1913–14).

1980Ludwik Kocoń – zm. w Rajczy? (ur. 1 stycznia 1918 w Ujsołach); nauczyciel. Kierownik SP w Rajczy Dolnej i SP nr 1 w Rajczy. Rozbudował szkołę, zorganizował spółdzielnię uczniowską.

2004Józef Gajda – zm. w Krakowie (ur. 13 marca 1915 w Janowicach); ekonomista, nauczyciel akademicki. Uczestnik walk w kampanii wrześniowej 1939. Stypendysta Fundacji Forda. Rektor Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Krakowie (1968–72).

2016Bogumił Bereś – zm. w Bielsku-Białej (ur. 1944 w Pabianicach); inżynier, wynalazca, pilot lotniczy i szybowcowy. Główny konstruktor lotniczy w Przedsiębiorstwie Doświadczalno-Produkcyjnym Szybownictwa PZL Bielsko. Pracował m.in. przy szybowcach Jantar, Puchacz, Junior. Zaprojektował wyczynowy szybowiec SZD-56 Diana.

2018Tadeusz Smreczyński – zm. w Krakowie (ur. 19 kwietnia 1924 w Zatorze); lekarz, więzień obozów koncentracyjnych w Auschwitz  (nr obozowy 188506) i Mauthausen. Lekarz w KWK Brzeszcze. Współpracował m.in. z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, Tow. Opieki nad Oświęcimiem.


Przysłowia

Gdy na Gromnicę roztaje, rzadkie będą urodzaje (przysłowie cieszyńskie)
Gdy na Gromniczną śnieg roztaje, to będą rzadkie urodzaje (wieś Pewel Mała)
Gdy na Gromniczną jasno i ładnie, dużo śniegów jeszcze spadnie

Rozmaitości

Znaczenie gromnicy na Śląsku Cieszyńskim
Dawniej, przed poświęceniem gromnicy dekorowano ją białym papierem, haftowaną chusteczką, niebieską wstążką lub mirtem. W tradycji chrześcijańskiej kluczowe stało się doniesienie jej palącego się płomienia do domu, w przeciwnym razie wróżyło to nieszczęście. Wierzono, że jeśli po jej zapaleniu płomień skierowany jest w górę, wówczas czeka nas pomyślność, jeśli natomiast pochyla się na boki, zwłaszcza w stronę drzwi lub okien, wtedy ktoś z mieszkańców w najbliższym czasie opuści dom lub umrze. Gromnicą nie tylko wypalano znak krzyża na belce pod sufitem domu, ale zapalano ją także przy umierającym, w czasie burzy, a nawet silnie wiejących wiatrach.

Opracowano na podstawie tekstu:
1) Szymik J., Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim. Czeski Cieszyn; Wrocław 2012, s. 61–63.

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com